dinsdag 29 maart 2016

"Honesty"

"Meneer de rechter, mag ik nog iets tegen de officier zeggen?” Achterin de zittingszaal zit een moeder aan wie de rechters net hebben gevraagd hoe het thuis met haar zoon gaat. Haar zoon, 17, wordt verdacht van twee pogingen woninginbraak die hij samen met een maatje gepleegd zou hebben. Het is niet de eerst keer dat hij moet voorkomen. Maar nu, na rond de 80 dagen vast zitten, heeft hij toch echt bedacht dat hij zijn leven wil beteren en nuttig wil worden voor de maatschappij. 

Het bewijs is wat mij betreft zeer duidelijk. De jongens zijn tijdens het plegen van het feit gezien door buurtwerkers. Een van hen kent de verdachte maar al te goed omdat hij hem op straat ook regelmatig spreekt. De advocaat adviseert de minderjarige verdachte te zwijgen. De jongen wil dus niets zeggen over het hele voorval terwijl hij er gloeiend bij is. Dat zwijg-advies in zaken waar de verdachten nog kinderen zijn, blijft mij elke keer weer verbazen. Waarom? We willen kinderen toch opvoeden tot eerlijke oprechte volwassenen die de waarheid zeggen?

 ’s Avonds thuis krijg ik een telefoontje van een goede vriendin die me vraagt of mijn elfjarige wel ok is. Er is blijkbaar iets op school voorgevallen waar haar dochter, die op dezelfde school zit, zich zorgen door maakt en dat met haar moeder heeft besproken. Ik dus in gesprek met zoonlief. Ieder kind doet wel eens onhandige dingen (die gelukkig niet allemaal meteen strafbaar zijn). De mijne is ook niet altijd een engeltje, maar zijn vader en ik bespreken de dingen dan met hem en maken hem duidelijk dat we altijd willen dat hij ons precies vertelt wat er is gebeurd. We vinden dat het belangrijk is dat hij eerlijk is, niet liegt, de waarheid vertelt en, als het nodig is, dat ook aan anderen gaat vertellen. Want wie zijn billen brandt moet wel op de blaren zitten. Eerlijkheid duurt het langst en als je dingen gaat verzinnen breng je jezelf vaak alleen maar meer in de problemen. En er volgt bijna altijd een moment dat je door de mand valt.

Als hij na ons gesprekje eenmaal in bed ligt te slapen moet ik toch ook nog even denken aan de jongen die ik die middag op zitting heb gehad en telkens zei “op advies van mijn advocaat beroep ik me op mijn zwijgrecht”. Zou zijn moeder nou niet met hem hebben besproken dat eerlijk vertellen wat er is gebeurd het beste zou zijn? Hij zei immers dat hij nu echt zijn leven wilde beteren, schoon schip wilde maken… waarom dan zwijgen? En welk voorbeeld geef je een kind als je hem adviseert niets te zeggen? Ja natuurlijk, het recht om te zwijgen heb je als verdachte… maar kinderen die nog volwassen moeten worden… nou ja, ik geloof dat ik mijn punt wel heb gemaakt.

De moeder wil dus uiteindelijk nog wat zeggen tegen mij. Ik verwacht dat de vrouw een vlammend betoog gaat houden waarin ze nog eens wil vertellen wat voor een goede en leuke jongen haar zoon is zodat ikdaarmee rekening ga houden bij mijn te eisen straf. Maar dat zegt ze allemaal niet. Geheel onverwachts geeft ze aan met veel plezier elke week mijn blog te lezen. En ze zegt dat ze het type jongens waarover ik schrijf zelf ook kent… Ik vermoed en hoop dat ze dit leest. Ik hoop dat haar zoon echt zijn leven betert. Het is namelijk echt geen onaardige jongen en hij is zeker niet dom. Maar er is nog wel wat op te voeden in het maken van de juiste keuzes en dus geen strafbare feiten meer plegen.

De rechtbank legt de straf op die ik heb geëist: een jeugddetentie van 6 maanden waarvan 2
voorwaardelijk. Als hij op zitting eerlijk had verteld wat er was gebeurd had ik mijn eis hoogstwaarschijnlijk gematigd. Ik vind het namelijk dapper als ze dat uiteindelijk toch durven. Voorlopig is hij nog niet thuis. Wellicht dat hij,tegen de tijd dat hij thuis is, met zijn moeder eens een mooi gesprek kan hebben over eerlijkheid…

  Kijk en luister Billy Joel - Honesty

2 opmerkingen:

  1. Dat is één van de nadelen van de aanwezigheid van een advocaat vanaf de eerste ophouding van 6 uur. Het standaard advies: "Mond houden, van bekennen is nog nooit iemand wijzer geworden !" De rechtsgeschiedenis bevestigd dit beeld helaas steeds vaker.

    In werkelijkheid wordt de samenleving niet wijzer van deze relatief nieuwe regel. Juist de verhoren in die eerste 6 uur kunnen een beter beeld geven van de verdachte, zijn motieven en zelfs of wil en verklaring wel overeenkomen om zijn leven te beteren.

    Zonder enig waardeoordeel te uiten, jeugddetentie zal daarbij niet werken. Ik begrijp de straf uiteraard, er zijn nog steeds geen goede alternatieve om veelplegers (gemakshalve zowel de gelabelde als de nog ongelabelde) op een goede wijze terug te begeleiden in de maatschappij.

    Recht, rechtmatig en rechtvaardigheid zijn helaas in Nederland op vele manieren te interpreteren.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ook bij mij een punt van frustratie wanneer jongeren dit op advies van hun advocaat doen. Juist op die jonge leeftijd is het belangrijk dat kinderen leren eerlijk te zijn en consequenties te ervaren....Maar ook te worden 'beloond' op het moment dat ze eerlijk zijn en berouw tonen voor gemaakte fouten. Helaas nog niet eerder mee mogen maken tijdens zittingen dat dit gebeurde. Nu is er uiteraard ook nog een groot verschil tussen bekennen en berouw tonen...ach, ik hoop het ooit nog eens mee te mogen maken.

    BeantwoordenVerwijderen